تحقیقی درباره بورس دکتری نوشته روناک حسینی

عنوان تحقیق : بورس دکتری
چه کسانی برنده می‌شوند
نویسنده : روناک حسینی

سابق بر این دانشجوهای دکتری حق استخدام شدن و کار نداشتند و بابت تحصیلشان در این مقطع ماهانه مبلغی را دریافت می‌کردند و تحصیل دکتری تخصصی شغل به حساب می‌آمد. سابقی که از آن یاد شد، به بیش از سه دهه قبل بازمی‌گردد. آن زمان تعداد دانشجویان شاغل به تحصیل در مقطع دکتری به اندازه امروز نبود. ابراهیم خدایی رئیس سازمان سنجش آموزش کشور ظرفیت پذیرش دکتری برای سال 94 را 12 تا 13 هزار نفر اعلام کرده است و گفته که این تعداد بعد از اعلام تکمیل‌ظرفیت افزایش پیدا می‌کند. تیرماه سال 90 محمود احمدی‌نژاد، رئیس دولت دهم تصمیم گرفت ظرفیت پذیرش دکتری را از پنج هزار و 600 نفر به 10 هزار نفر افزایش دهد. به گزارش مهر، این افزایش در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب و قرار شد تعداد کسانی که آن سال به مصاحبه دکتری دعوت شده بودند هم از 14 هزار نفر به 20 هزار نفر افزایش پیدا کند. تعداد زیاد دانشجوی دکتری می‌تواند سوالات زیادی را در ذهن ایجاد کند از جمله اینکه آیا به نسبت این تعداد، استاد، فضای آموزشی، آزمایشگاه و البته بعد از تحصیل، امکان اشتغال فراهم شده است یا نه. سوال دیگر اینکه با افزایش ظرفیت پذیرش، آیا هنوز هم عده‌ای می‌توانند روی بورس تحصیلی دانشگاه‌ها حساب کنند؟
بورس تحصیلی داخل برای دانشجویان دکتری، امکانی است که وزارت علوم برای دانشگاه‌ها یا مراکز آموزشی و پژوهشی در نظر گرفته است تا بتوانند سطح علمی مربیانشان را افزایش دهند و راه دیگری برای جذب هیات‌علمی برایشان باز کرده است. بورس تحصیلی در مقطع دکتری، امکانی است که یک دانشگاه می‌تواند از آن طریق، تعدادی دانشجو را برای تحصیل حمایت کند و در ازای ارائه امکانات تحصیلی، او را به عضویت هیات‌علمی خود درآورد و دانشجو متعهد می‌شود که بعد از تحصیل، برای آن دانشگاه کار کند. سازمان‌ها هم گاهی نیروهای خود را برای ادامه تحصیل بورس می‌کنند. کسانی که از طرف سازمانی برای تحصیل به دانشگاه فرستاده می‌شوند، سازمان هزینه تحصیل نیرویش را می‌پردازد تا مطابق آنچه در آیین‌نامه‌ها ذکر شده، سطح علمی او را افزایش دهد. یکی از اعضای هیات‌علمی دانشگاه خوارزمی می‌گوید اغلب از این بورس، برای ارتقای مدرک تحصیلی مدیران سازمان‌ها استفاده می‌شود و معمولا با عناوین آرمانی نوشته شده در کاغذها فاصله دارد. در کنار ظرفیت نزدیک به 13 هزار نفری که وزارت علوم برای پذیرش دانشجویان در مقطع دکتری در نظر گرفته است، برای سال تحصیلی جاری حدود 700 نفر هم می‌توانند از بورس دکتری داخل استفاده کنند.

تحقیقی درباره بورس دکتری نوشته روناک حسینی

اما چه کسانی می‌توانند از این بورس استفاده کنند؟ وزارت علوم شرایطی را برای واجد شرایط شمردن افراد در نظر گرفته است. از جمله اینکه متقاضی بورس باید در آزمون جامع دکتری پذیرفته شده باشد. سن متقاضیان نباید بیشتر از 35 سال باشد و معدل‌شان در مقطع لیسانس نباید کمتر از 15 و در کارشناسی‌ارشد نباید کمتر از 17 باشد. چیزی که عده‌ای از دانشجویان دکتری نسبت به آن اعتراض دارند و این را می‌شود از کامنت‌هایی که پای خبرها می‌گذارند فهمید. عده‌ای معتقدند دانشجوی خوبی بودن در زمان تحصیل در مقطع دکتری ارتباطی به معدل دوره لیسانس ندارد اما وزارت علوم این موضوع را به‌عنوان یکی از محدودکننده‌های پذیرش دانشجویان برای بورس در نظر گرفته است. البته برای دانشجوهایی که از سهمیه شاهد و ایثارگر استفاده می‌کنند یا مربیان دانشگاه‌های تازه‌تاسیس شرط سنی حداکثر 40 سال ذکر شده است. شرط دیگر، هم‌راستایی مدرک کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و رشته دکتری است. جز آن باید دانشگاه نیاز به گرایش تحصیلی متقاضی را تایید کند و همین‌طور او موفق شده باشد از پس مصاحبه دانشگاه بربیاید و این را اداره کل بورس تایید کند. البته موسسات آموزشی، پژوهشی و دانشگاه‌ها نمی‌توانند هر تعدادی که خودشان در نظر دارند، افراد را بورس کنند.

اداره کل بورس هر سال تعداد ظرفیت هر یک از موسسات و دانشگاه‌های متقاضی را اعلام می‌کند. در صورتی هم که متقاضیان از ظرفیت بیشتر بودند، وزارت علوم شرایطی را برای اولویت‌بندی در نظر گرفته است. اولویت اول با مربیانی است که نوع قراردادشان با دانشگاه رسمی قطعی است و بعد از آن رسمی آزمایشی و در جایگاه سوم مربیان پیمانی با دست‌کم سه سال سابقه کار هستند که توانسته باشند موافقت هیات امنای دانشگاه یا موسسه آموزشی را جذب کنند. موسسه یا دانشگاهی که می‌خواهد دانشجوی دکتری را برای تدریس و تحصیل بورس کند، تا آذرماه هر سال باید افراد واجد شرایط را به اداره کل بورس معرفی کند و آنها هم تا اسفندماه همان سال متقاضیان معرفی شده را برای مصاحبه دعوت می‌کنند و نتیجه را هم معمولا فروردین سال بعد به موسسات آموزشی و دانشگاه‌ها اعلام می‌کنند.
نکته‌ای که نباید فراموش شود این است که طبق آیین‌نامه بورس وزارت علوم، کسی که بورسیه دانشگاهی می‌شود، نمی‌تواند در همان دانشگاه هم تحصیل کند. در نظر می‌گیریم کسی در دانشگاهی درس می‌خواند و همان‌جا هم درس می‌دهد، این فرد نمی‌تواند در آن دانشگاه بورس شود. یعنی در صورتی که می‌خواهد از این طریق، به عضویت هیات‌علمی دانشگاهی دربیاید، این دانشگاه نمی‌تواند همان دانشگاهی باشد که در آن مشغول به تحصیل است. تحصیل یک دانشجوی بورسیه، مطابق قوانین وزارت علوم، برای او ماموریت تحصیلی به حساب می‌آید و این ماموریت چهار سال است. معنی‌‌اش این است که بورسیه نمی‌تواند در مدت تحصیل، در سازمانی دولتی یا غیردولتی به کاری اشتغال داشته باشد، اما اجازه دارد از مرخصی تحصیلی استفاده کند و در دوره مرخصی می‌تواند در موسسه یا دانشگاه متبوع کار کند.
با توجه به شیوه جذب متمرکز هیات‌علمی، یکی از راه‌هایی که دانشجوهای دکتری بتوانند به‌عنوان هیات‌علمی استخدام شوند، استفاده از بورسیه دکتری است. ظرفیتی 700 نفره که شاید بتواند برای بخشی از این جمعیت 13-12 هزارنفری اشتغال ایجاد کند. برای تعداد باقیمانده چطور؟

تحقیقی درباره بورس دکتری نوشته روناک حسینی

مطالب پیشنهادی دیگر :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

به سایت مرجع آزمون دکتری خوش آمدید

برای دریافت جدیدترین اخبار آزمون دکتری و دریافت آنی نمونه سوالات استعداد تحصیلی و زبان عمومی دکتری همراه با پاسخ های تشریحی ایمیل خود را وارد کنید